Mga Unang Tao

Pinagmulan ng Unang Tao

Bungo ng Taong Peking.Mula sa panukala ng pagbabago o teoriya ng ebolusyon, nilahad na "mga nilalang na anyong bakulaw" ang "pinakahuling pinagmulan ng tao." Nilarawang mga "hukot, hindi lapat ang katawan sa paglakad nang nakatayo sa dalawang paa" ang mga ninunong bakulaw ng kasalukuyang mga tao. Nagkaroon ng mga patung-patong na pagbabago bago naging tunay na tao ang mga bakulaw. Kabilang sa "patong" na ito ang pagbabago sa anyo ng paa, baywang, at gulugod (ang buto sa likuran). Sa larangan ng biyolohiya, tinawag na homo erectus o mga unang taong nakatindig ang mga unang taong nagkaroon ng mga katawang may kakayahang "mabuhay nang nakatayo" sa maghapon, sa araw-araw, at sa habang may buhay. Kabilang sa mga ito ang mga taong Java, taong Peking (taong Beijing, kung isasalin sa kasalukuyang paraan ng romanisasyong pang-wikang Intsik), at taong Tabon). Natagpuan ang mga labing buto ng mga ito sa Asya.

Australopithecus (bakulaw na Taga-timog): pangalang binigay sa uri ng unang tao

Africanus: matulis ngipin, karne, di-tuwid katawan sa paglakad, kasangkapang bato't buto, kaunting noo, maliit at payat kaysa sa robustusRobustus: gulay, lumalakad nang patayo subalit di tuwid, walang noo, walang kagamitan, nakatira sa kagubatan, masmalaki sa africanusCro-Magnon: masmalaking utak kaysa sa atin, matangkad(6talampakan), malalaki ang katawanCarl Sagan: malaki man ang katawan nila, nandito pa rin tayo dahil sa ating abilidadNeanderthal: malapat at makapal ang bungo sapagkat higit na malaki ang laman nitong utak kaysa karaniwang tao ngayonHomo Habilis: mataas noo, karne't gulay, lakad patayo't tuwid, kasangkapang bato,nagtayo ng tirahan, higit na malaking utak kaysa Australopithecus, namuhay bilang pangkat

Homo Erectus: Mataas noo, karne, gulay, nakatayo sa paglakad, iba't ibang tirahan, kagamitan, apoy, di-kataasan..

Ebolusyon ng Tao

ANG EBOLUSYON AT TEORYA NG TAO

Teorya ng Ebolusyon: Isinasaad dito na ang mga tao ay nagmula sa mga unggoy. Ang teoryang ito ay ipinakilala ni Charles Darwin at ni Landa Jocano.Charles Darwin: Origin of the Species; ang tao'y di basta-bastang sumulpot kundi unti-unting dumating sa kasalukuyan niyang kalagayan at hitsura; unang nagbigay ng ebidensyang nagpatunay dito; maraming tao ang di naniwala dito dahil labag daw ito sa istorya ni Adan at Eva. Humanap ang mga siyentipiko ng ebidensiya upang mapatunayan ang teorya ni Darwin. Isang hulma ng tinatayang wangis ng Taong Java.Noong 1859, sa pangunguna ng siyentipikong si Charles Darwin, maging ni Alfred Russell Wallace, ang panukalang nagbuhat ang mga hayop - kabilang ang tao - mula sa mga nilalang na may ibang kaanyuan. Sinabi pa rin nila na bunga ng mga "pagbabagong kinailangan sa loob ng mahabang panahon" ang kasalukuyang anyo ng tao at ng iba pang mga hayop.

Pagusbong at Paglaganap ng Kristiyanismo

PAGPAPALAGANAP NG KRISTIYANISMO

Dinala ng mga misyonero ng simbahan ng kristiyanong pananampalataya at kabihasnang roman sa mga paganong tribu ng hilaga at silangang europa.mula sa france si st.patrick ay pumunta sa ireland noong unang bahagi ng ikaapat na siglo.nagtagumpay siya sa pagpapalaganap ng kristiyano sa mga irish.si clovis ,hari ng mga frank,ay nagasawa ng isang kristiyano at bininyagan sa katedral ng rheins noong 496.noong 587,ipinadala ni papa gregory si augustine sa england.siya ay tinanggap ng haring kent sa canterbury.mula noon ang canterbury ay naging sentro ng kristiyanismo sa england.si st.bonifce naman ang kinikilalang apostle of germany.dalawang magkapatid sina cyril at methodius ang nagpakilala ng kristiyanismo sa mga slav o mga tao sa balkanb peninsula.sa iba pang bahagi ng europa tulad ng spain,poland,denmark,norway,sweden at hungary lumaganap ang kristiyanismo.mula sa pagkakatatag nito hanggang sa ika-11siglo,ang kristiyanismo ay lumaganap sa Europa.

PAGLAKAS AT PAGLAGANAP NG KRISTIYANISMO

ang pagbagsak ng imperyong roman ang naghuhudyat sa pagtatapos ng sinaunang panahon sa kasaysayan ng europa.ang sumunod na milenyo ay tinawag na middle ages ay nahahati sa EARLY MIDDLE AGES 500-1050 C.E HIGH MIDDLE AGES 1050-1270C.E LATE MIDDLE AGES 1270-1500 C.ESa middle ages ang ilang katangian ng kabihasnang klasikal greece at rome ay hinalo sa ibat ibang larangan ng kabihasnan german upang bumuo ng isang huwaran na pamumuhay na tinatawag na medieval.

SI JUSTINIAN AT ANG SILANGANG IMPERYONG ROMAN

Mula 527-565 c.e, si Justinian ang namuno bilang emperador ng silangang imperyong Roman.Layunin niya na maging makapangyarihan muli ang imperyong roman sa buong mediterranean.Sa panahon niya,lumawak ang imperyo sa buong italy,hilagang africa,asia minor,syria at timog spain.Tinalo ng ng kanyang hukbo ang mga vandal sa hilagang africa,ostrogoth sa hilagang italy at visigoth sa spain.Subalit bigo siyang sakupin ang hilaga at gitnang europa.Nanatiling nasa kamay ng mga tribung german at hilagang europa.Sa kahuli-hulihan,kinailangan niyang pabalikin ang kanyang mga hukbo sa silangan at tuluyang talikuran ang anumang tangka na muling buhayin ang kanlurang Imperyong Roman.

ANG HAGIA SOPHIA

Ipinatayo ni justinian ang simbahan ng hagia sophia na ang ibig sabihin ay church of holy wisdom o banal na karunungan.Ito ay ginawa ng mahigit 10,000 tao at natapos pagkalipas ng pitong taon.Pinagsama sa hagia sophia ang lahat na magaling na klasikial at kristiyanong sining.Sa labas,makikita rito ang malalaki at matitibay na pader at dambuhalang dome.Ang loob nito ay napupuno ng makukulay na mga larawan ni hesukristo at mga santo.

Imperyong Byzantine

IMPERYONG BYZANTINE

Noong 330 c.e,inilipat ni emperador constantine ang kabisera ng imperyong roman sa constantinople,sa dakong silangan ng imperyo kung saan ang wika ng nakararaming tao ay greek .Nang muling gawing kabisera ang rome noong 395,ito ay bilang kabisera lamang ng kanlurang bahagi ng imperyo.Nanatili ang mga constantinople bilang kabisera ng silangang imperyong roman.Bagamat bumagsak ang kanlurang imperyong roman noong 476 c.e,ang silangang imperyong roman ay nanatiling buhay.Subalit ng lumaon.nahalinhan ang silangang imperyong roman ng isa pang imperyoonmg may kakaibang katangian.Ito ang imperyong byzantine.Simula noong ikaanim na siglo,sinikap nito na muling itatag ang pagkakaisang pulitikal sa mga rehiyong mediterranean.

ANG PAMAHALAANG BYZANTINE

Sa pamahalaang byzantine,ang emperador ang lubos na pinuno ng pamahalaan.Noong una,siya ay hinalal ng senado,ng mga tao,ng hukbo o lahat silang tatlo.Namg lumaon,naging kaugalian na payagan ang anak ng emperador na humalili at pagkatapos ay alisin siya kung mahina o walang kakayahan.Ang emperador ay itinuturing na banal at hinirang ng diyos.Nakatira siya sa isang magarang palasyo at gumaganap sa maraming seremonya.Sa pamahalaang sibil,walang hihigit sa emperador sapagkat siya ang gumagawa ng batas at nagpapatupad nito.Nangingibabaw ang kanyang kapangyarihan sa simbahan.siya ang humirang sa patriarch ng constantinople na tumatayong pinuno ng simbahan.Siya ang tumatawag ng mga pagpulong ng simbahan at inilalathala niya ang dekrito nito.Sa pangkalahatan,siya ang nangagasiwa ng lahat ng ginagawa ng mga pari.

MGA KONTRIBUSYON NG BYZANTIUM SA KABIHASNAN

Napatanyag ang byzantine hindi lamang sa pagiging imperyo kung hindi sa pagiging sentro ng pag-aaral.nagsama sa byzantine ang kaalamang ipinamana ng mga greek ang nanaig at hindi ang kabihasnang roman.mahalaga ang kontribusyon ng imperyong byzantine sa daigdig.samantalang nababalot sa kaguluhan ang europa at bumaba ang interes sa pag-aaral,namayagpag ang mga iskolar ng Byzantine.

Pagbagsak ng Roma

~Pagbagsak ng Imperyo ng Roma~

 noong 105 B.C.E. binigyan ng mga mandirigmang German ng isang kakila-kilabot na pagkatalo ang hukbong Roman

9 C.E. tuluyang winasak ng mga barbarong tribu ang tatlong legion o army ng Rome

noong 161 hanggang 180 C.E. habang si Marcus Aurelius ay lubhang naging mahirap para sa mga Romano ang pigilan ang mga tribung German.

sa labanan sa Adrianople noong 378 C.E. ay tinalo ng isang hukbong Visigoth ang hukbo ni Valens na kasalukauyang emperador ng Roma noon at napatay din si Valens

noong 410 C.E. ay pinasok ng mga Visigoth ang Roma at dinambong ang lungsod sa pamumuno ni Alarice

paglusob ng mga barbarong tribung German

kawalan ng katatagang pulitikal at maayos na batayan ng pagpapalit ng emperador

pag-upo ng mahinang emperador at mga maluluhong emperador

mahinang pundasyon ng ekonomiya ng imperyo

mataas ang bahagdan ng mga taong walang trabaho.

Kabihasnang Gresya

-Heograpiya-

isa sa mga natatanging kabihasnan na hindi nakasentro sa dagat

ito ay matatagpuan sa dulo ng timog ng Bulkang Peninsula sa timog silangang Europa


iregular ang baybaying dagat ng Gresya at maraming daungan

bulubundukin ang Gresya kaya ang naidulot nito ay ang pagkakalayo-layo ng mga siyudad

: angkop sa pagtatanim ng uas, olive, trigo at barley

mabundok at mabato

1/5 na lupa lamang ang maaring sakahin dito

isang magandang lupain ang Gresya, may asul na katubigan at bughaw na ulap at kaaya-ayang klima

~Mga Minoan at Mycenaean~


napatunayan ang mataas na uri ng kabihasnang Minoan at Mycenaean dahil sa natagpuang mga lilok na yari sa metal o bronse at ang pagkakahukay sa palasyo ng Knossos

: ang tawag sa sibilisasyong nalinang sa Crete bilang parangal kay haring minos; ang Minoan ay kabilang sa Panoho ng Bronse na umusbong sa isla ng Crete; ang mga ninuno ng Crete ay nanggaling sa Anatolis sa Syria na magagaling na mga mandaragat at dumating sa Crete sa pagitan ng 4000 at 3000 B.C.E.; dati silang naninirahyan sa kweba ngunit natuto ring gumawa ng mga payak na tirahan; ang antas ng kanilang teknolohiya ay neolitiko;ang kabihasnang ito ay sumisimbolo sa pulo ng Crete sa Aegean Sea sa pagitan ng 1600 at 1400 B.C.E.;ang kabisera nito ay Knossos; ang sistema ng paqgsulat ay Linear A

: ang pangkat ng mga tao sa Crete at ibang pulo ng Aegean na nandayuhan sa Greece; 1400 B.C.E. sinalakay ng mga Myceneaen ang Knossos at pinalitan ang mga Minoan bilang mga hari ng komersyo sa Aegean Sea; ang kabisera ay ang lungsod ng Mycenae; pinakatanyag na hari ay si Agamemnon; ang lungsod ng Troy ay napasakamay ng mga Myceneaen sa isang labanang binigyang-buhay ni Homer sa Iliad; sistema ng pagsulat ay Linear B.

~Kulturang Hellenik~

ang panahon ng kasikatan ng kabihasnang Greek hanggang sa pagkatapos nito noong 338 B.C.E. ay kadalasang tinatawag na Panahon ng Hellenic

sa panahong ito ang pagunlad ng kabihasnan ay nakapaloob lamang sa Greece


~Greek Mythology~

orihinal na anak anak ng 12 Olympians

Zeus- God of heaven and sky; kapag kumidlat ay galit si Zeus

Poseidon- God of sea, earthquakes, horses; kalahating isda; asawa ni Amphitrite- the sea nymph

Athena- God of wisdom, crafts, domestic arts, handicrafts; born in forehead

Aphrodite- God of beauty, love, fertility

Hera- God of women

Demeter- God of agriculture

Hades- God of hell, underworld, wealth; kapatid ni Zeus; asawa ni


Phesphone- anak ni Demeter; 4 seasons

Apollo- God of light, music, truth, healing; kakambal ni Artemis;

Artemis- God of moon, hunting; vigin goddess

Hephaestus- God of fire; Diyos ng mga Panday; ugly; asawa ni Aphrodite

Ares- God of war; anak ni Zeus kay Hera; tinalo si Hercules; nakiki-apid kay Aphrodite

Hermes- Messenger; anak ni Zeus kay Maia


Hercules- ½ God; mortal ang ina; major Greek hero; nakipaglaban sa mga higante; pinuwersa na pumunta sa 12 labors para pagbayaran ang mga pagpatay na kanyang kinasangkutan


Hestia- kapatid ni Zeus

~Athens at Sparta~

nasa kapatagan ng Attica

demokratikong estado

sentro ng kalakalan ng Greece

iniwasan ng Athens ang maging isang Monarkiya o ang hari ay ang namumuno

ang tawag sa ganitong uri ay oligarkiya

nang kinalaunan ay pinatupad ng Athens ang direct democracy

“ESTADO para sa TAO”

LAYUNIN:

makasining

malakas

edukado

matalino

mahusay

nasa isla ng Peloponnesus

militaristikong estado

isang estadong mandirigma

ang pangunahing layunin ay gumawa ng maraming sundalo.

tanging ang malakas lamang ang pinapayagang mabuhay

Dakilang Polis

Nagtalo si Athena at Poseidon kung kanino ipapangalan ang Athens

*Poseidon* *Athena*


Salt water Olive tree


(simbolo ng kasaganaan at kapayapaan)

Cecrops- hari ng Athens

Athena->Anthenei->Athens

dalawang bahagi: Upper City- Acropolis at Lower City

“TAO para saESTADO”

LAYUNIN:

matapang disiplinado malakas matibay mandirigm


~digmaang peloponnesian~

pinangunahan ng Athens ang Delian League; pinilit ng Athens na magbayad ng buwis ang mga kasapi sa Delian League at kinamkam nila ang mga lupain ng mga tunay na may ari; ang Delian League ay nagging daan sa pagpapalawig ng imperyong pangkalakalan ng Athens; nagresulta ng digmaan ang alitan sa pagitan ng mga lungsod estadong kasapi sa Delian League at ng Athens; 431 B.C.E sumiklab ang Digmaang Peloponnesian; nagsamasama ang mga lunsod-estado sa Peloponnesus at ang Sparta ang napili nila na mamumuno sa kanila laban sa Athens at natalo ng Sparta ang Athens; nagpatuloy ang sigalot sa iba’t-ibang lungsod estado hanggang sa bumagsak ang pamumuno ngSparta sa Labanang Leuctra noong 371 B.C.E.

~digmaang persiano~


Sanhi:
*Pagtulong ng Athens sa Eretria, kolonya ng Persia sa may Asia Minor*


1) Labanan sa Marathon (26 mile away from Athens)


Greece (Athens) King Miltiades *nanalo*

VSPersia  King Darius

PheidippidesAthenian runner inutusan ni King Miltiades na tumakbo papuntang Athens para ibalita ang pagkapanalo ng Athens.


2)Labanan sa Thermopylaeisang pass o makipot na pook

Greece (Sparta) King Leonidas

VS


Persia  King Xerxes *nanalo*


Ephialteskatututbong binayaran ni King Xerxes ng ginto para ituro ang daan sa likod para

3)Labanan sa Salamisisang kipot o strait sa Athens


Greece (Athens)  King Themistocles *nanalo*
VS
Persia King Xerxes

4) Laban sa Platae

nagwagi muli ang Athens

tuluyan nang bumalik ang mga Persiano sa kanilang lupain


~mga ambag ng kabihasnan ng gresya~

democracy

trial by jury

classification of living things

Epics

Greek Mythology

OlympicGames

Marathon

architecture

philosophy


 Scientific Method

Hippocratic Oath


~Ang Macedonia at si Alexander The Great~

ipinanganak sa Pella, Macedonia

anak nina King Philip at Olympias ng Epirus

napangasawa si Roxana ng Bactaria

anak si Alexander IV

guro si Aristotle

mahusay na manlalaro

edad 20 naging hari ng Macedonia

namatay ng 33 taong gulang

isa sa mga pinakamagaling na lider military sa kasaysayan ng mundo

nasakop: Greece, Asia Minor, Syria, Egypt, Babylon

ang Alexandia sa Ehipto ang sentro ng kulturang Griyego sa mundo


mga planong sakupin: Arabia, Africa, kanlurang Europa

pag-isahin ang lahat ng tao at pagsamahin ang kultura ng Greece, Egypt, Fertile Crescent at India


~kulturang hellenistik~


Greece: 324 BCE- 100BCE

sa panahong ito kumalat ang kabihasnang Greek sa halos lahat ng kilalang bahagi ng daigdig.

Pag-unlad ng Kalakalan (Espesyalisasyon at Guilds)

Pag-unlad ng Kalakalan (Espesyalisasyon at Guilds)

Guilds- ito ay samahan ng mga mangagawa at mangangalakal

Hanseatic Guild- ito ay pinakamalaking guild na naitatag ng 70 na lungsod ng europa noong gitnang panahon.


Pagkakaroon ng guilds


Controlled membership- apprentice- journeyman- master craftsman.


Controlled prices.

Controlled quality of the product (master piece)